انواع فولاد چیست؟ دسته‌بندی فولاد و گریدهای آن

اگر می‌خواهید مسیر کلی دانشنامه را ببینید:
دانشنامه فنی Hottechnic

چرا شناخت انواع فولاد مهم است؟

فولادها اگرچه همگی پایه آهن دارند، اما تغییرات کوچک در ترکیب شیمیایی (کربن و عناصر آلیاژی)
می‌تواند خواصی مثل استحکام، چقرمگی، جوش‌پذیری، سختی‌پذیری و مقاومت به سایش یا خوردگی را به‌طور جدی تغییر دهد.
بنابراین انتخاب نوع فولاد باید بر اساس شرایط کاری واقعی انجام شود، نه فقط نام گرید.

دسته‌بندی انواع فولاد بر اساس درصد کربن

1) فولاد کم‌کربن (Low Carbon Steel)

فولادهای کم‌کربن معمولاً دارای کربن کمتر از 0.25٪ هستند.
در میان انواع فولاد، این گروه به دلیل شکل‌پذیری و جوش‌پذیری بالا در سازه‌ها، ورق‌ها و قطعات عمومی بسیار پرکاربرد است.

2) فولاد کربن متوسط (Medium Carbon Steel)

درصد کربن این گروه معمولاً بین 0.25 تا 0.6٪ است.
این فولادها تعادل مناسبی بین استحکام و چقرمگی دارند و برای شفت‌ها، چرخ‌دنده‌ها و قطعات تحت بار مکانیکی مناسب‌اند.

3) فولاد پرکربن (High Carbon Steel)

فولادهای پرکربن دارای بیش از 0.6٪ کربن هستند و در بین انواع فولاد سختی و مقاومت سایشی بالاتری دارند،
اما شکننده‌تر بوده و جوش‌پذیری پایین‌تری دارند. کاربرد آنها در ابزارها و قطعات سایشی رایج است.

دسته‌بندی انواع فولاد بر اساس عناصر آلیاژی

1) فولادهای آلیاژی

در این گروه از انواع فولاد، عناصری مانند کروم (Cr)، نیکل (Ni)، مولیبدن (Mo) و منگنز (Mn)
برای بهبود خواص مکانیکی و عملکرد در شرایط خاص اضافه می‌شوند.
این فولادها در صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاه و ماشین‌سازی کاربرد فراوان دارند.

2) فولادهای زنگ‌نزن (Stainless Steel)

فولادهای زنگ‌نزن به دلیل درصد مناسب کروم، در محیط‌های مرطوب و خورنده مقاومت بهتری دارند.
انتخاب این گروه از انواع فولاد زمانی منطقی است که ریسک خوردگی یا الزامات بهداشتی (صنایع غذایی/دارویی) مطرح باشد.

چطور از بین انواع فولاد، گرید مناسب را انتخاب کنیم؟

• جوشکاری و ساخت سازه: فولادهای کم‌کربن و جوش‌پذیر
• قطعات تحت بار و ضربه: فولادهای کربن متوسط یا آلیاژی با چقرمگی مناسب
• سایش و اصطکاک بالا: فولادهای پرکربن یا آلیاژی کاربیدساز
• محیط‌های خورنده: فولادهای آلیاژی یا زنگ‌نزن با ترکیب مناسب

لینک‌های داخلی مرتبط

برای بررسی دیتای گریدها، ترکیب شیمیایی و خواص مهندسی فولاد:
کلید فولاد در Total Materia

برای شناخت بهتر اثر عملیات حرارتی و ارتباط آن با خواص:
خواص و اطلاعات فولاد (Total Materia)

منبع معتبر (لینک خروجی)

برای مقایسه استانداردها، معادل‌ها، ترکیب شیمیایی و خواص گریدهای مختلف،
می‌توانید از دیتابیس معتبر
Total Materia
استفاده کنید.

سوالات پرتکرار درباره انواع فولاد

کدام نوع فولاد برای سازه‌ها مناسب‌تر است؟

در بسیاری از کاربردهای سازه‌ای، فولادهای کم‌کربن به دلیل جوش‌پذیری و شکل‌پذیری بهتر انتخاب رایج‌تری هستند.
انتخاب نهایی به استاندارد پروژه و شرایط بهره‌برداری بستگی دارد.

فرق فولاد آلیاژی با فولاد کربنی چیست؟

فولاد کربنی عمدتاً با تغییر درصد کربن دسته‌بندی می‌شود، اما فولاد آلیاژی با اضافه شدن عناصر آلیاژی
برای رسیدن به خواص خاص (مثلاً مقاومت به سایش یا عملکرد دمای بالا) طراحی می‌شود.

چطور گرید دقیق فولاد را پیدا کنم؟

بهترین روش استفاده از دیتابیس‌های مهندسی و تطبیق استانداردهاست.
صفحه کلید فولاد برای همین منظور طراحی شده است.